Sociale ecologie en de anti-globaliseringsbeweging

In 2000 schreef ik op vraag van het Nederlandse Dusnieuws, een tijdschrift verbonden aan het toen zeer actieve Eurodusnie, deze tekst. Niet lang daarvoor had ik Murray Bookchin opgebeld met de vraag wat hij van de andersglobalisatieprotesten dacht, daar gaat de tekst ook deels over.

Een biografie over André Gorz

Johny Lenaerts wees ons op het volgende:

"Recentelijk verscheen een inspirerende biografie van de Franse pionier van de politieke ecologie André Gorz (1923-2007). Er zijn vele parallellen met het werk van Murray Bookchin. De auteur vermeldt dat André Gorz zich in de loop van de jaren 1970 zou aansluiten bij een stroming die pleitte voor decentralisering en aandacht voor het lokale en die samen met Murray Bookchin opteerde voor een maatschappij van kleine gemeenschappen in zelfbeheer. In het begin van de jaren 2000 zou André Gorz een idee van Murray Bookchin 'reactiveren': gemeentelijke coöperatieven van zelfproductie die gebaseerd zijn op high-tech en die op wereldschaal met elkaar verbonden zijn.
De biografie geeft een goede aanzet tot een kritiek op de arbeid en tot een pleidooi voor arbeidsduurvermindering. De vrijgekomen tijd zou kunnen gebruikt worden voor coöperatieve activiteiten en de uitbouw van een lokale basisgemeenschap. In het perspectief van een 'duale macht', waar Bookchin het over heeft.
Een aanrader!

* Willy Gianinazzi, 'André Gorz. Une Vie,' La Découverte, 383 blz, 23 euro"

'Murray Bookchin en het eco-anarchisme'

Blogger Tom van Doormaal laat weten dat volgens hem Janet Biehl vorig jaar een boeiende biografie heeft voltooid: ‘Ecology or Catastrophe – The Life of Murray Bookchin’. Over Murray schrijft hij: "In de meeste literatuur komt hij niet voor, hij heeft geen formele opleiding gehad, geen academisch curriculum. Hij heeft wel een aantal boeken en nog meer artikelen geschreven, maar in indexen is hij niet te vinden. Zijn betekenis in het ecologisch activisme, de anti-kernenergie beweging, de ontwikkeling van een linkse vakbeweging in de V.S. lijkt niettemin aanwezig. Spreken kon hij als geen ander en dat deed hij veel. Schrijven deed hij ook." Lees de volledige recente tekst van Tom van Doormaal hier.

Franstalige media

In Le Monde diplomatique verscheen onlangs een overzicht van het leven en denken van M.B. : "Murray Bookchin, Ecologie ou Barbarie", geschreven door Benjamin Fernandez en gedeeltelijk online.

Verder zijn er een aantal boeken van Murray in het Frans vertaald, daarbij recent nog de bekende klassieker 'Post-scarcity anarchism', in het Frans nu bekend onder de titel 'Au-delà de la rareté, l'anarchisme'. Het boek geeft goed weer hoe Murray dacht over politieke kwesties in de jaren zestig. Bij uitgeverij Ecosociété werd dit boek uitgegeven, een organisatie die haar basis in het Canadese Montreal heeft. Meer informatie over dit en enkele andere soortgelijke boeken vind je hier.

De beste online bron voor teksten en nieuws over sociale ecologie in het Frans: ecologiesociale.ch
Ook interessant: populaction.com

Het leven van Murray

Hier vind je een recente en uitvoerige inleiding tot leven en werk van Murray Bookchin, pionier van de sociale ecologie en grote voorstander van een wijkradendemocratie. De auteur ervan is Roger Jacobs. Bookchin was aanvankelijk jonge aanhanger van het Marxisme, maar kreeg in de tweede helft van de vorige eeuw steeds meer interesse in een anti-autoritair ecologisme.

Alle teksten van Murray Bookchin zelf die in het Nederlands vertaald zijn, kunnen via deze pagina teruggevonden worden.

Nieuw op het web

Murray Bookchin: "Het kapitalisme wordt onverbiddelijk ertoe gedreven de rijke flora en fauna van de biosfeer te vervangen door glas, staal, cement en baksteen, waarbij oceanen tot onleefbare rioleringen en bosland tot woestijnen van zand en mortel omgevormd worden. Net zo vervuilt het de atmosfeer met giftige substanties en verontreinigt het rivieren en kanalen met chemische producten die onverenigbaar zijn met het behoud van complexe levensvormen. Dit probleem is geen abstracte theorie maar kan erg objectief gemeten worden door de hoeveelheid kooldioxide in de atmosfeer; door de graad van gronderosie dat het vruchtbare land aantast; door de industrialisering van de landbouw dat gewassen van een twijfelachtige voedingswaarde voortbrengt; door het groeiende aantal kankergevallen; enzovoorts.
De ecologische crisis raakt niet enkel één klasse. Omdat het een marktmechanisme impliceert dat eigen is aan de maatschappij zelf, bedreigt het alle maatschappelijke klassen. Kortom, revolutie is niet langer beperkt tot één klasse: ze behelst de mensheid in zijn totaliteit. De ‘achterban’ van ecologische bewegingen bestaat uit de overgrote meerderheid van de bevolking. Een ecologische neergang kan enkel vermeden worden door het concurrentiële marktsysteem af te schaffen en de vruchtbaarheid van de natuurlijke wereld te ontwikkelen."
Dit citaat komt uit een uitvoerige studie over ‘het tijdperk van de revoluties’ dat van Murray Bookchin verschenen is: ‘The Third Revolution’ (1996-2005). In het slothoofdstuk trok Bookchin enkele conclusies met betrekking tot de toekomst. Johny Lenaerts vertaalde de laatste bladzijden van deze uitvoerige studies over revoluties. De volledige vertaling van die bladzijden is hier te vinden.

Rafa Grinfeld schreef onlangs ook nog eens iets kort in het Nederlands over Murray, in zijn blog over de idee basisinkomen. "Wat met het principe 'ieder werkt naar vermogen en krijgt naar behoefte', dat onder andere door Marx en libertaire socialisten als Kropotkin, Emma Goldman, Errico Malatesta en Murray Bookchin verdedigd werd? Ik denk dat het in principe daar ook ongeveer op uit gaat draaien indien wereldwijd een volwaardig basisinkomen zou ingevoerd worden. Met als gevolg dat geld als principe daarna in een wereldwijde post-schaarste wordt afgeschaft. Maar zover zijn we nog lang niet en het is heel onzeker dat zo'n situatie er ooit komt." De blog Opstart 1ste basisinkomen in België is hier te vinden.
Rafa mengt zich wel meer in discussies over de intellectuele erfenis van Murray B., o.a. in een vooral Engelstalig discussieforum op de website van Facebook dat hij zelf enkele jaren geleden opstartte, een forum dat de naam Murray Bookchin draagt en intussen zo'n kleine 2000 deelnemers telt.

Gespreksavond met Janet Biehl in Brussel - 23 mei 2016

Uitnodiging voor een gesprek met Janet Biehl (schrijfster afkomstig uit de Verenigde Staten, gespecialiseerd in het libertair municipalisme en de sociale ecologie).

Welke revolutionaire samenleving is er in Rojava (Syrisch Koerdistan) geboren?

Syrisch Koerdistan lijdt onder conflicten... Westerse media praten over vrouwelijke soldaten... Maar negeren de democratische en genderegalitaire samenleving die tot deze situaties geleid heeft.

Maandag 23 mei 2016, 19-21u30

Talen : Engels / Frans

Auditorium Guilissen, UA2.220 - Solbosch (Hégerlaan) *

Elsene - Brussel

Deuren vanaf 18u30 - vrije bijdrage

* bereikbaar met: bus 71 en 72, trams 94 en 25, ULB halte

Georganiseerd door de politieke beweging van de Objecteurs de Croissance (mpOC), het tijdschrift Kairos, EcoloJ-ULB en de Hogeschool Ilya Prigogine, met de steun van LEF-FGE, Femmes-CSC-Bxl, AttacBxl1, MOC, Etopia, JOC, AttacBxl2, La Manivelle,…

In de VS ontwikkelde de socialistische filosoof Murray Bookchin, aan het eind van de twintigste eeuw, een theorie van de organisatie van de samenleving die zowel van de marxistische als van de kapitalistische neoliberale modellen verschilde. Bookchin wordt erkend als de vader van de sociale ecologie. Libertair municipalisme genoemd, inspireerde zijn politieke denken zich op een gematigd anarchistische logica. Verrassend genoeg heeft zijn model een volk zonder land geïnspireerd, de Koerden, die als vluchtelingen in hun bergen en zich baserend op zijn ideeën een samenleving opgebouwd hebben.

Uit de chaos van de burgeroorlog in Syrië ontstaan, wordt dit model belichaamd in Rojava, Syrisch Koerdistan. Het Westen heeft kort kennisgemaakt met het bestaan van deze verwonderende ervaring, "democratisch confederalisme" genaamd, na de bevrijding door Koerdische troepen van de martelarenstad Kobani, belegerd door Daesh/IS. De media hebben de belangrijke rol van vrouwelijke regimenten onthouden, maar zijn weinig ingegaan op de samenleving die de opkomst van deze moderne amazones in de hand heeft gewerkt.

Overgekomen uit de Verenigde Staten is schrijfster Janet Biehl ('Ecology or Catastrophe : The Life of Murray Bookchin', Oxford, 2015) naar Rojava gegaan. Ze heeft er kennisgemaakt met wat er daar tot stand gekomen is, een regio met democratische karakteristieken en gendergelijkheid. Als onderdeel van een sprekerstour die ze in Europa maakt, zal Biehl op 23 mei in Brussel halt houden. Ze zal ons vertellen over de theoretische en historische feiten die geleid hebben tot het ontstaan van een samenleving met zeer democratische praktijken, die worden bewonderd door mensen die problemen hebben met economische groei, feministen, ecosocialisten en libertaire mensen.

Voor wie deze aankondiging in het Frans wil verspreiden, kan hier terecht.